Marokko, 4 oktober - 12 december 2019.

Vrijdag 4 oktober na de gebruikelijke voorbereidingen zoals kleding in de camper, watertank vullen, planten naar Toos en Niels (daar nog wat drinken), kaartmateriaal etc. in de wagen en de thuiskoelkast leegmaken in de camperkoelkast is het zo ver. We drinken nog een kop koffie bij Nico en Edith en gaan op pad. Om 12 uur is alles schoon en gaan we op pad. In het dorp nog even oud papier en kleding wegbrengen en dan via de A73 richting Maastricht. Dan net over de grens, het is al 1 uur geweest, friet eten met samourai-, andalous en americainsaus. In Martelange getankt
(€ 1,129 p.l.) en koffie mét gedronken en een overnachtingplaats gevonden in Longwy, net in Frankrijk. Het regende vandaag nogal eens, zo ook terwijl we op de camperplaats staan. We starten met kilometerstand 294582. We reden vandaag 298 km.
 
Zaterdag reden we, regelmatig in de zon en soms in de regen zo’n 449 km. We overnachten in Allogny, vlak voor Vierzon. We gaan even buurten bij de plaatselijke jeu-de-boules wedstrijd waar we wat eten en drinken en een praatje maken met de maaltijdverstrekkers en gasten. In de camper weer tv kijken, dagboek bijwerken en lezen.

Zondag regende het bijna de gehele dag. Toen ik ’s morgens brood ging halen miezerde het. Onderweg regende het ook, afgewisseld met (flinke) buien. Net als gisteren stopten we af en toe voor een kop koffie en om wat boodschappen te doen. Vandaag tankten we ook (€ 1,419 p.l.). We trachten een leuke camperplak te vinden maar de derde was raak, in Fourques sur Garonne, zo’n 50 km ten zuiden van Bergerac. Nog een wandeling lang het kanaal en dan eten, tv kijken, lezen, verslag bijwerken en dan naar bed. Vandaag reden we 419 km.
 

Maandag was een dag met mooi weer in Frankrijk. En nog mooier in Spanje. We reden vandaag 273 km. We waren dan ook om even over drie op de camperplaats in Jaca, net in Spanje. De tocht door de Pyreneeën was prachtig en schoot op door de tunnel van ruim 8 km. In Jaca hebben een wandeling naar en door het centrum gelopen, was een beetje een klim met trappen. Daar ook nog even koffie gedronken en stukjes jamon cerrano en sobrasada gekocht. Lekker door het eten vanavond (kool met jamon cerrano en rijst) en op de boterham. Op het heetst van de dag was het volgens de thermometer in de zon 49 gr.C. en binnen is het nu nog 27 gr.C., buiten 21 gr.C. (20.00 uur).

 Dinsdag 8 oktober. Ook vandaag is het weer prachtig weer. Regelmatig zelfs erg warm. Na een broodje gehaald te hebben vanmorgen (trappen op en weer af) vertrokken we zo tegen 10 uur. Onderweg nog even koffie drinken in een barretje en lunchen in een wegrestaurant (konijn en schnitzel) en tegen 6 uur een plekje gevonden in Sinarcos, in het binnenland ter hoogte van Valencia. Rondje gelopen en in de speeltuin, tegenover de camper een poosje lekker zitten zitten. In de camper een broodje klaargemaakt en de reis voor morgen bekeken. Nog wat drinken en lezen en dan naar bed. We reden vandaag 431 km.

 Woensdag reden we naar La Marina. Onderweg nog getankt (€1,20 p.l.). Ook deze dag was weer een warme dag. Eigenlijk niet meer vermeldenswaardig. We hadden de camperplaats eindelijk gevonden en om half 4 stonden we klaar om Jeanine te ontvangen (een ex van de ex van Coby). Zij heeft hier een leuk appartement met prachtig uitzicht. Mat haar zijn we tapas gaan eten en daarna deed ze mee met een dart-toernooi. Toen zij had gegooid zijn we om 10 uur naar onze camper gegaan. Vandaag reden we 259 km.

    
Donderdag gingen we met Janine een boottochtje maken in Santa Pola naar Tabarca. Een stevig tochtje op de heenweg, maar zonder zeeziekte. Daar het eiland rondgewandeld en koffie gedronken. Met het bootje weer terug maar nu zaten we achterin, scheelt wat klappen op het water. In het stadje lekker gegeten (paëlla en varkenslapje) en toen weer terug naar La Marina. Daar ging Janine weer aan het werk en wij richting Vera Play. We arriveerden daar rond 7 uur op een camperplaats aan het strand. Maar in het dorp geen bakker te vinden. We reden vandaag 270 km.

Vrijdag
zijn we eerst gaan koffiedrinken bij Rinie en Lenie uit Elsendorp. Tegen het middaguur zijn we weer vertrokken. Weer een prachtige route door het binnenland; Coby vond de bochtige bergweg niet echt plezierig. We kwamen onderweg nog langs het dorpje Polopos waar Nederlanders zich hebben gevestigd met behulp van een televisieprogramma. Maar dat microdorpje ligt wel heel erg ver weg van de bewoonde wereld. In Nijar hebben we heerlijke tapas gegeten. Door naar Nerja waar we tegen 6 uur een mooi plekje vonden. Natuurlijk was het prachtig weer. We reden vandaag 264 km.

Zaterdag 12 oktober. Vandaag het laatste deel naar het startpunt van de Marokko-reis: Tarifa. Onderweg in Torremolinos moesten we even wachten om een paar duizend (!) motorfietsen langs te zien komen. En in San Pedro Alcantar reed ik zonder opletten achteruit tegen een ander auto. Gelukkig bleef de eigenaar erg rustig. We hebben de schadeformulieren, één Spaanse en één Nederlandse, ingevuld en uitgewisseld. Hij had wat schade, wij geen. Tijdens het invullen, op een terras, wat gedronken en toen ging een ieder zijns weegs, hij ging vissen en wij verder naar Tarifa waar we om een uur of 4 arriveerden. Een tiental reizigers zijn er al. Aanstaande dinsdag vertrekken we naar Marokko. We reden vandaag 222 km en vanaf Elsendorp 2.885 km.

Zondag zijn we gaan wandelen naar Tarifa; bijna een uur. Daar een barretje gevonden waar we een heerlijke lunch hebben genoten (brood en pancakes). Toen gedeeltelijk over het strand terug. Daar de was gedaan en wat zitten lezen. Nog even naar het strand, kijken naar kite-surfen. Thuis gelezen, gegeten en malletjes gemaakt voor het tiffany-glasontwerp.

Maandag begon, net na het ontbijt met wat regen. Maar al gauw was het weer droog en warm. We liepen weer naar Tarifa in net iets minder dan een uur. Precies op tijd want Coby was hard aan koolhydraten toe. Dus wat gedronken (verse sinassap) en wat gegeten (brood met gebakken geitenkaas, ruccola en gerookte zalm en een croissant met mozzarella en jamon serrano). Daarna weer terug over het strand. Maar vanwege opkomend tij was er een mui in het zand waar we niet doorkonden. Dus het grootste deel weer terug en dan over het houten pad en langs de doorgaande weg. Thuis nog even rusten, water bijvullen en toilet legen en wat lezen. Om 18.00 uur was het drankje om het begin van de Marokko-reis aan te geven. Daarna met het hele gezelschap (44 personen) naar een restaurant op 700 m. Daar zaten we aan tafeltjes van 4 personen. Wij hadden aangenaam gezelschap. Het eten was best goed. Een voorgerecht was wat frites daarop spiegelei met kapotte dooier en daar wat stukken licht aangebakken jamon cerrano op. Hoofdgerecht een stoofvlees met aardappels of vispotje met aardappel. Weer terug naar de camper voor het avondritueel.   

Dinsdag. Vandaag gaan we naar Marokko. Eerst een stukje naar Algeciras waar we na een klein uurtje wachter aan boord gaan. De overtocht duurt  1½ uur waarvan een half uur in de rij voor de Marokkaanse douane aan boord. Daarna ontschepen, langs douane en dan nog ruim 2½ uur wachten bij de politie aan de grenspost voordat we het benodigde document hadden Sommigen van de groep waren al in een half uur weg, Wij met nog een 6-tal anderen mochten langer op het haventerrein blijven. Daarna nog een goed uur naar een westelijk punt van Tanger vlak bij de zee, de grotten van Hercule. Maar de ingang was al afgesloten toen we arriveerden. Het is (nog) niet gelukt om een werkende Marokkaanse simkaart te laten installeren, misschien morgen. Vandaag voeren we 1½ uur en legden met de wagen 99 km af.  

Woensdag 16 oktober zijn we eerst nog naar de bekende grot van Hercule gegaan. Eerst daar koffie gedronken. Daarna min of meer langs de kust naar Arsilah. Daar rondgewandeld en weer met Hannah en Hidde koffie gedronken. Weer verder en na dwalen door Larache in de supermarkt Marjane boodschappen gedaan. Dan naar het eindpunt van vandaag: Moulay Bousselham. Daar de bankpassen op “wereld” gezet i.p.v. Europa. De gegrilde kip van Marjane gegeten en gelezen etc. Geen televisieontvangst van Canal Digital. Hun concurrent Join heeft het wel, maar ja . . .. We reden vandaag 138 km.


Donderdag zijn we begonnen met het kopen van een Marokkaanse sim-kaart voor onze telefoons zodat we internet hebben. Nu lukte het wel, het duurde wat langer. Daarna een wandeling door de markt. Bijzonder, leuk en een zooitje. Terug naar de camping waar we hebben zitten lezen, met glas bezig geweest, wat gedronken in een barretje en tv gekeken. Eén van de anderen wist dat de kop wat gedraaid moet worden om wel ontvangst te hebben.

Vrijdag 18 oktober zijn we weer op pad gegaan. We namen natuurlijk niet de snelweg maar reden binnendoor over 80 km- en 60 km wegen. En door een paar plaatsen: Souk al Arba du Rharb (koffie gedronken) en Sidi Kacem waar we heerlijk hebben gegeten: salade van fijngesneden tomaat, ui en komkommer met wat munt en koriander en een tajine met geitenvlees onder gekonfijte ui met rozijnen, afgemaakt met olijven en een peper. Voor nog geen € 10,00 totaal. Onderweg ook nog getankt, ook voordelig: +/- € 0,95 per liter. We reden door prachtig landschap maar ook door verdroogde velden en afval langs de weg. Zo rond 3 uur waren we op de plaats van bestemming, even buiten Moulay Idriss. Daar installeren en om half 5 een drankje, aangeboden door de reisbegeleiders Willy en Tiny die vandaag 45 jaar getrouwd zijn. We reden vandaag 154 km.


Zaterdag hadden we een excursie naar de stad Meknes. We begonnen, na de busreis, in de medina met allerlei winkeltjes en ambachtslieden. Nog langs wat belangrijke / bekende gebouwen, ook met koetsjes, te zijn gegaan werden we getrakteerd op een uitgebreide warme lunch. Met de bus weer terug waar we zo tegen half 5 gingen uitrusten. ’s Avonds nog een stuk brood en daarna tv kijken, lezen en verslag maken.

Zondag was een regenachtige dag. Op het programma stond een excursie naar Moulay Idriss, een bedevaartplaats. We liepen daar over de markt naar het centrale plein. Daarvandaan door het dorp naar o.a. het mausoleum, naar de bakker en in het huis van een bewoner om naar het uitzicht over het stadje te kijken. Om een uur of twee waren we weer terug. Geen mooi weer dus nauwelijks buiten. Het bleef weliswaar droog maar warm werd het niet: 16 gr.C. Toch af en toe buiten gezellig staan praten maar tegen etenstijd (19.00 uur) was iedereen weer binnen. Wij maakten zelf onze maaltijd van bloemkool, chippolata-worstjes en aardappelen.

Maandag, een reisdag. Naar Mohammedia, langs de kust, even boven Casablanca. Het was een mooie reisdag, wel lekker warm; de gebruikelijke temperatuur van ca. 30 gr.C., maar geen felle zon.In Meknes nog boodschappen gedaan en dan door naar Khemisset. Daar dronken we koffie, wandelden wat rond en kochten een heerlijk broodje vis en groenten (€ 0,40 p.s.). Daarna door, door een afwisselend landschap wat regelmatig erg mooi was. Heuvel- en bergachtig, dus soms mooie vergezichten. Om 5 uur kwamen we aan op de eindbestemming, na 272 km te hebben gereden. Op de camping wat gewandeld en van de boodschappen van vanmorgen gegeten: boontjes, kip met net aangeschafte kruiden, aardappels en een gebakje als dessert. Niet goed voor de lijn maar wel lekker.


Dinsdag was een regenachtige dag waarbij de temperatuur onder de 20 bleef. We gingen met de bus naar Rabat. Daar bezochten we (de buitenkant – voorkant van) het paleis van Koning Mohammed VI. Daarna het mausoleum van zijn vader en grootvader en de kasbah. Inmiddels waren we goed nat geworden. Ook de koffiepauze voor de kasbah had ons onvoldoende gedroogd. De maaltijd was gezellig (kiptajine en gebakken vis met friet) waarna we, zonder regen weer terug gingen naar Mohammedia. Rabat is duidelijk een grote stad, een stuk schoner dan het binnenland maar ook met veel files en opstoppingen. Eenmaal thuis nog even een half uurtje lopen naar supermarkt en koffie. En ook weer droog thuisgekomen. Nog maar net. Soep (harira) gemaakt met een lekker stuk vers brood.

Woensdag zijn we naar Casablanca gebracht met de hele groep, met een luxe bus. Ook dit is een heel grote stad met dezelfde problematiek. We bezochten hier een heel grote moskee waar we ook een uitleg kregen van een gids. Daarna naar de boulevard om koffie te drinken, te wandelen en te eten (shawarma dit keer). Met enige regelmaat hadden we ’s morgens een regenbui maar ’s middags was het droog. Dus deden we om 3 uur op de camping de was. We hingen ‘em op om 4 uur terwijl het happy hour begon, gezellig met de hele groep wat drinken en kletsen. Om 6 uur was de was bijna helemaal droog en ging alles (ook wij) naar binnen.

Donderdag was weer een reisdag. En het was mooi weer. We reden naar El Jadida. Via de tolweg om Casablanca heen zuidwaarts. Net voorbij de grote stad gingen we de tolweg af, verder binnendoor. Nog even koffie drinken onderweg en in El Jadida langs bij de Marjane supermarkt. Daar kochten we een steun voor de telefoon, te gebruiken als navigatie. Aansluitend naar de camping; een mooie plek onder de bomen, ’s middags een poosje zon. Maar geen televisieontvangst door die bomen. Halverwege de middag met een stel uit Winkel, een wandeling langs het strand / boulevard en door de stad. We maakten ’s avonds zelf een maaltijd waarna we gingen lezen. We reden vandaag 153 km.

Vrijdag begon met een ochtend ter vrije besteding. Ik sleep wat glas en Coby haakte verder aan haar vest. ’s Middags wandelden we naar de Portugese wijk met sisterne en naar de nabij gelegen soekh.Even over de oude stadmuur en daarna koffie en de marktwijk in. Daar wat gewandeld, wat winkeltjes in en wat gedronken. We kregen in een restaurant een geweldig 4-gangen menu: vissoep, salade, visschotel met vis, inktvis, garnalen etc. en een flan als dessert. Zeer geslaagd. Daarna in het halfdonker langs de boulevard weer terug naar huis. Aankomst 21.00 uur. Vandaag was een aangenaam warme dag.


Zaterdag 26 oktober was een (warme) reisdag. We reden van El Jadida naar Oualidia. De eerste helft van de route ging door industriegebied. Dus veel bedrijven, petrochemiesche industrie en elektriciteitscentrale etc. Met de daarbij behorende troosteloze landschappen tussendoor. Daarna werd het landschap wat beter met zelfs groentenvelden. Onderweg koffie gedronken met Hannah en Hidde en in de plaats van bestemming over de zeer grote soekh gewandeld, sap gedronken, broodjes gegeten en bijna verdwaald. We staan vandaag op een grote camperplaats waar we ook een couscousmaaltijd bestelden voor twee. Lekker met kip en groenten. Maar genoeg voor zeker 6 personen. En goed van smaak. Ook wandelden we naar het strand en dronken met 2 andere stellen nog koffie. We reden vandaag 84 km.

Zondag. We reden vandaag 224 km naar Marrakech. Het was over het algemeen een goede kwaliteit weg. Maar het landschap blijft, over het algemeen, wat dor en droog. Het was nu, eind oktober al rond de 30 graden dus in de zomer is het helemaal heet. Ja dan wordt het landschap droog. Onderweg een paar keer koffie gedronken en rondgewandeld in dorpen. Om een uur of 4 waren we op de camping aan de noordkant van de stad. Het is nu, 9 uur ’s avonds, buiten nog 26 graden.  

Maandag hadden we een excursie naar de stad Marrakech. Om half  9 zaten we in de bus naar de Jardin Majorelle. Na een rondleiding  langs veel cacteeën en bomen en een museumbezoek koffiedrinken en naar het oude Bahiapaleis, groot, met veel houtsnijwerk, gipssnijwerk en prachtige tegels en tegeltjes. Daarna via souk en Jemaa-el-Fna plein naar de lunch. Dan nog even door wat winkelstraatjes en weer in de bus naar huis. Daar wat gelezen en een broodje gegeten. Wel buiten in de schaduw want in de zon was het 53 gr. en binnen 39 gr.


Dinsdag 29 oktober was een vrije dag. Na het ontbijt wat lezen of met de tiffany-haan bezig. Om half 5 met het busje naar het centrum van Marrakech, het centrale plein. Daar eerst een micro SD-kaartje gekocht om de kaart van Marokko op de Garmin te kunnen krijgen.  Ook kocht Coby nog een jurk. Toen, met Dora en Chris koffie gedronken en verder gewandeld in de winkelstraten en op het plein tot het tijd was om naar het restaurant te gaan. Daar de maaltijd in buffetvorm gegeten waarop we weer naar het plein en de souk gingen. Nog even een glas vers geperst granaatappelsap en dan de bus in om om half 11 weer thuis te komen.

Woensdag maakten we met de toeristische bus rondjes door en rond de stad. We stapten alleen uit om van de een naar de andere route te gaan want eigenlijk hadden we alle bijzonderheden al gezien. Maar het was wel interessant om de stad helemaal door te gaan. Schoenen laten poetsen, nog eens door de souk gelopen en toen weer terug naar de camper.

Donderdag was een reisdag. Een zonnige reisdag door het Atlas gebergte en wat pechgevalletjes. Eerst door Marrakech, dan wat vlak land en dan de bergen in. Met lekker veel bochten en hellingen. Dus met prachtige vergezichten. Onderweg, met het koffiedrinken nog berber armbanden en een halfedelsteen gekocht. Ons reserveband viel onder de wagen uit maar ik hoorde en zag het dus stoppen, band binnenhalen en de ophanging vastzetten. Het wiel bevestigen doen we morgen wel. Enkele tientallen kilometers verder stond een ander stel met een lekke band. Geholpen het wiel te verwijderen. Hun reservewiel was niet los te krijgen. Met de hulp van een Marokkaanse jongeman en zijn Portugese vriendin besloten het defecte wiel naar een garage te brengen. Daar een nieuwe band er omheen, terug naar de wagen. Met de man van de garage. Wiel vervangen en dan weer de 10 km. naar het dorp voor het andere voorwiel. Terwijl dat gebeurde lunchten Coby en ik met een tajine. Daarna de overige kilometers door de Atlas, mooie kilometers. Om ca. half 7 arriveerden we op de camping in Taliouine. We reden vandaag 273 km.


Vrijdag, een vrije dag op de camping, 4 km uit het centrum van het stadje. Er is dit weekend een safraan-festival. Dus lopen we daar, na de koffie, naartoe. Maar er is nog niet veel van te zien. De festiviteiten beginnen pas vanavond. We gaan dus weer terug naar de camping en lezen wat. Het is hier wat warmer dan in Nederland op deze datum. In de schaduw is het net boven de 30 gr.C. Nog een uurtje gezellig wat drinken met de gehele groep en dan eten en het avondritueel.

Zaterdag, weer een reisdag door het Atlasgebergte tot tegen de Sahara aan. Weer een route met prachtige vergezichten en heel weinig dorpen. Geen bijzonderheden onderweg, Af en toe een stop in een dorp maar ook aan de kant van de weg als het koffie- of lunchtijd was. Ook vandaag was het weer zo rond de 30 gr.C. in de schaduw. We hadden vanavond een tajine met kip met citroen en rozijnen als avondeten. We reden vandaag 198 km.

Zondag gingen we met 4-wiel-aangedreven auto’s het Atlas gebergte in. De kleine atlas / anti-atlas. Duidelijk was al gauw dat deze aandrijving noodzakelijk was. Maar ook dat de tocht de moeite waard was. Prachtige vergezichten, geverfde rotsen; een kunstproject gestart door een Belg en idyllische dorpen. Onze chauffeur Mohammed (hoe kan het anders) was een gezellig jonge man uit Agadir die leuk vertelde en uitlegde over het land en deze streek van de Berbers. We werden op de nodige punten uit de auto gezet om te kijken naar de omgeving en alle bezienswaardigheden. Ook stapten we uit in een (grote) oase met veel dadelpalmen, vijgenbomen en olijven. En een koffietentje. Weer verder door het indrukwekkende landschap, dwars door de markt in een dorpje en naar de stad (Tafraoute) waar we een uitgebreide en lekkere driegangen maaltijd kregen (salade, tajine, fruitsalade). Daarna wandelden enkelen terug naar de camping, de rest ging met de auto’s. Dan nog even buiten zitten en dan weer naar binnen. Geen tv, er staat een gebouw in de weg.

 

Maandag reden we van Tafraoute in het binnenland naar Sidi Wassay aan de kust via Tiznit, waar veel zilversmeden actief zijn. Onderweg koffie gedronken in een dorp. Dat viel niet mee; overal werd thee gedronken. Maar er was een barretje waar ze wel koffie zouden hebben. Maar dat duurde een half uur om de machine op te starten. Te lang. Nou 5 minuten dan. Akkoord. En na 5 minuten werden we begeleid naar het dakterras, via de bar en de woonkamer met zicht op een slaapkamer. Boven hadden we uitzicht over een deel van het dorp en kregen we onze koffie. Heel erg vriendelijk van de uitstekend Berbers sprekende bareigenaar en zijn twee zoontjes waarvan er één een beetje Frans en Engels sprak. Daarna weer door naar Tiznit. Daar wat gewandeld door het stadje en de soukh. Lekker gegeten, schoenen laten poetsen door een spastische schoenpoetser en geen zilver gekocht. Rond 4 uur waren we op de camping in Sidi Wassay aan het strand. Ook vandaag was het tegen de 30 gr.C. in de schaduw en we reden 175 kilometers.

Dinsdag was een rustdag. Een groot deel van de groep ging een wandeling maken door een natuurreservaat in de buurt. Wij en nog een paar anderen bleven op de camping. De was doen en wat schoonmaakwerk. Niet dat er geen zand binnenkwam, met een flinke bries, maar ja…. Nog wat lezen, wat aan de tiffany-haan werken en naar het strand. Het was vandaag enigszins bewolkt met een temperatuur rond de 25 gr.C.

Woensdag was een reisdag, van Sidi Wassay naar Imi Oudar, 25 km boven Agadir. Onderweg koffie daarna reed Coby naar Agadir, naar de supermarkt. Maar al gauw naar een beter gesorteerde Marjane waar we ook heerlijk hebben gegeten. Boodschappen doen, dan verder rijden naar de eindbestemming. We reden vandaag 108 km.

    

Donderdag was een excursie-dag. Naar Agadir. Een moderne stad aan de Atlantische Oceaan. Modern omdat in 1960 de gehele stad is verwoest bij een aardbeving. Er vielen toen 15.000 doden. Er is dan ook weinig bezienswaardig . We begonnen met het bezoek aan een golfclubhuis. Om te laten zien hoe rijk Marokko het er van neemt. Daarna een bezoek aan de restanten van een oude medina (oud stadscentrum) van ca. 1500. Dan koffie en bezoek aan de souk. De eerste maal een ruim opgezette markt met betonvloer i.p.v. aangestampte aarde of modder. Daarna naar de boulevard met bijna alleen restaurants waar we weer heerlijk aten. Weer thuis wat kletsen met de anderen, wat zitten en lezen.

      



Vrijdag was een vrije dag. Heerlijk weer. Veel activiteiten. Coby maakte, met een aantal dames, een knoopjesarmband en ging naar de kapper. Het doek van de luifel werd gerepareerd en een schildering werd aangebracht op de camper-zijkant. Ik deed nog wat aan het glas en we kregen bericht dat Kleurenrijk glasatelier in Veghel is afgebrand. Wat kan een mens allemaal hebben, dit naast de ernstige ziekte van Petra. ’s Avonds kregen we een diner dansant met een geweldig menu (vissoep / salade, biefstuk / vis en vruchtensalade / crème brulé) en een aardige zanger. Dus een geweldige avond na een enerverende dag.   

Zaterdag was een rustdag. Na Coby’s aankoop van een blauwe jurk zijn we in het nabij gelegen dorp koffie gaan drinken en wandelen, ook door de visafslag. Weer terug bij de camper veel zitten lezen, bij het zwembad koffie drinken en wandelen over de camping. We aten thuis, kipkarbonade, witlof en aardappelen. 

Zondag, een reisdag naar de toeristische bestemming Essaouira aan de kust. Het was een mooie tocht door bergachtig landschap met uitstapjes naar een aantal kust-/vissers-/surfplaatsen. Onderweg natuurlijk koffie gedronken en een lunch (salade en gebakken ei, met brood natuurlijk). Onderweg allemaal vriendelijke mensen. Omdat het Mohammed’s geboortedag was, was er veel gesloten, ook de pin-automaten. Maar we hadden nog wat. Het landschap was mooi, maar jammer dat er zo veel rommel overal ligt. Alles is eigenlijk wat verwaarloosd. Maar ook weer wat leuks. We zitten in de streek van de argan-olie. Dus argannoten die geiten lekker vinden. Ze klimmen er zelfs de bomen voor in. We reden vandaag 216 km in een temperatuur zo tussen 25 en 30 gr.C.

Maandag 11 november was excursie-dag. We werden naar Essaouira gebracht (de camping ligt er een stuk buiten) om daar door de medina / souk te zwerven. We hebben daar een mooi houten dienblad gekocht en verder veel rondgewandeld. Rond 4 uur waren we terug. Het waaide weer behoorlijk, zoals overal aan de kust maar het zonnetje scheen en het was dus lekker warm. Beter dan ’s nachts, dan kan het aardig afkoelen tot zo’n 12 gr.C.

Dinsdag reden we naar Marrakech. Zoals gebruikelijk onderweg koffie gedronken en heerlijk gegeten (gegrilde gekruide gehaktballetjes met gegrilde ui en tomaat, vooraf salade marocaine, alles vergezeld van heerlijk vers brood). Boodschappen gedaan en om 5 uur op de bekende camping vlak bij de grote stad. Onderweg in de stad bijna een botsing met een op hol geslagen paard met wagen. Met extra gas net voorkomen. ’s Avond brood gegeten en het gebruikelijke avondgebeuren. We reden vandaag 190 km.


Woensdag trokken weer verder, door de Grote Atlas naar het zuiden, richting Sahara. Onderweg bezochten we een oude kasbah, gemaakt van leem (skar heet het dan). Zoals gebruikelijk in berglandschap hadden we regelmatig mooie vergezichten. We gingen vandaag ook over een nogal hoge pas (2260m.) waar, natuurlijk allemaal verkoopstalletjes waren met verkopers die erg graag iets wilden verkopen. En dit keer ook vervelende bedelende, opdringerige kindertjes. We arriveerden op een kleine camping in Ait Ben Haddou. Met een groepje van 10 personen aten we bij de plaatselijke chinees. Erg lekker, niet vergelijkbaar bij wat je bij een Nederlandse chinees eet, en voor sommigen verrassend. We reden vandaag 187 km.

Donderdag14 november, rustdag met een excursie in het dorp en omgeving. Maar eerst ontbijt, broodje gehaald bij de receptie en dan weer gauw naar binnen want buiten is het maar 9 gr.C. De gids stond om half 10 klaar om ons te begeleiden. Eerst naar zijn huis; een huis opgetrokken van leem en stro. Daar werd door zijn moeder van 83 jaar thee met een koekje geserveerd. Zijn zus had een baby die we ook konden zien in de woning waar we vrij mochten rondlopen. Niet veel meubelen; echt alleen het allernoodzakelijkst zoals een keuken en televisie. Daarna een vlakbij gelegen dorp in waar veel filmopnames zijn gemaakt; ook zo’n dorp van leem en af en toe wat stenen; het oude dorp. Aan de overkant van de (nu droge) rivier is het nieuwe, huidige dorp. Het oude dorp doorgewandeld met de vele verkopers van kleding en snuisterijen waarv an het merendeel is gemaakt in China. Bovenop wel een mooi uitzicht. Weer langs allerlei winkeltjes terug naar het nieuwe dorp en de camping. Daar een broodje gegeten en afwisselend in zon en schaduw (32 gr.C.) wat zitten lezen. Om half 5 kregen we een drankje aangeboden door de reisbegeleiders en om half 8 een maaltijd. Met de hele groep van 38 personen pasten we precies in het restaurant. De maaltijd begon met harira. Daarna tajine kip met groenten en aardappel en als dessert schijven sinaasappel met wat kaneel. De uitsmijter was een aantal dorpelingen met djembé’s. Duidelijk zeer ervaren mensen. Coby deed aan het einde nog even mee. We kregen net bericht dat Petra is overleden. Degene die samen met Walter glaskunstatelier Kleurenrijk in Veghel draaide. Dat nu een week geleden is afgebrand. Een mooie dag die in mineur eindigt.

Vrijdag, een reisdag. De ochtend begon weer koud maar overdag werd het weer behoorlijk warm. We reden naar Zagora en kwamen onderweg langs de Atlas filmstudio’s waar veel historische films zijn opgenomen. We kregen een rondleiding over het terrein waar allerlei “landen” waren nagebouwd: Egypte, Afghanistan, China, etc. Vast wel de moeite waard als je de films hebt gezien (Gladiator, Ben Hur, Last Emperor, etc.). Daarna weer verder. Koffie drinken, kaart zoeken voor Walter en dochter Paulien, schrijven en posten. Nog wat rondlopen en brood kopen. Na 197 km waren we in Zagora waar we Jan en Marijke (de ouders van onze schoondochter Marjolein) ontmoetten. Met hen gezellig koffie en zo (alcoholvrij) gedronken en ervaringen uitgewisseld. Daarna naar onze camping. We kregen voorlichting over de route van morgen en overmorgen die we gaan doen met 4-wiel aangedreven auto’s de Sahara in. Gegeten (lamskoteletjes, sperziebonen, aardappels) en geen tv gekeken (geen ontvangst).

Zaterdag was de dag dat de 2-daagse excursie naar de Sahara begon. Met 4-wiel auto’s gingen we op pad. In Tamegroute brachten we een bezoek aan de oude kasbah waar een aantal pottenbakkers actief zijn. We zagen het hele proces en uiteindelijk de winkel. Daarna, een stuk binnendoor, naar Tagounite voor koffie en dan de Sahara in. Onderweg een lunch met salade Marocaine en kipspiesjes. Dan weer verder, over duinen en mul zand met zelfs een fata morgana en een oase naar het kampement waar we tegen 6 uur arriveerden. Een poosje rondkijken, 4-persoonstenten voorzien van de bagage (we zaten in de auto, dus ook in de tent met Guus en Frouk), thee drinken en dan tajine eten (kip met ingemaakte citroen en olijven en vers fruit als dessert). Kampvuur net muziek en zang en dan naar bed. Hard bed en aardig fris buiten maar ja, het is wel slapen in de Sahara. . . .

 Zondag 17 november. Om half 8 was iedereen weer buiten om naar de zonsopkomst te kijken. Was minder spectaculair dan de zonsondergang. Dan een uitgebreid ontbijtbuffet en weer de auto’s in voor de terugweg. Weer over zandduinen en langs drinkplaatsen voor de dromedarissen en langs nomaden-nederzettingen. Na een kleine 3 uur waren we weer op de koffieplaats van de heenweg. Na de koffie verder naar huis. Thuis bleek de was gedaan en bijna droog (erg gekreukeld) dus afhalen en weer opnieuw uithangen, zover mogelijk rechtgetrokken. Broodje eten, even zitten en dan een restaurantje zoeken voor vanavond met Guus en Frouk. Omslagdoeken gekocht en op de camping zitten lezen. ’s-Avonds met 4 personen heerlijk gegeten: tajine lamsvlees en gegrilde gehaktballetjes met frites. Vers fruit salade na plus nog een kop koffie.


Maandag reisden we naar Skoura. Gedeeltelijk over dezelfde route als op de heenreis. Onderweg in Ouarzazate nog in de winkel van de gids van de Sahara gekeken. Niets gekocht. Wel wat gekocht op de souk in Skoura: 2 broeken voor Coby. Het was weer een mooie tocht met zelfs onderweg in de verte en hoog op de bergen sneeuw gezien. Op de camping ’s avonds een heerlijke kiptajine gegeten. De route was 210 km.

Dinsdag 19 oktober hadden we een excursie naar een gerenoveerde kasbah; een versterkte woning, eigenlijk burcht of kasteel. De rondleiding door een jonge enthousiaste man was erg verduidelijkend en erg leuk. De kasbah is echt prachtig gerenoveerd met leem met stro; het oorspronkelijke bouwmateriaal. Veel werd verduidelijkt, b.v. de ongelijke en soms hoge traptreden en lage poortjes. Daarna kregen we een rondleiding door de tuinen van de kasbah en door de omgeving met meerdere lemen gebouwen en kleinere kasbah’s. Op de camping hadden we een paar uur later een pannenkoekfestijn waarbij 5 pannenkoekbakkers, inclusief mijn persoontje.


Woensdag was weer een reisdag. Toen ik opstond was het binnen 2 gr.C. en binnen 12 gr.C. Was dus niet gek om de verwarming even aan te doen. Onderweg naar Tinerher onderweg nog boodschappen gedaan en wat gedronken. Per persoon ½ liter vers sinassap plus gebakje kostte in totaal 32 DH (dirham): ca. € 3,00. Op de camping een prachtige plek en eerst nog even gezellig wat drinken met een gezellig groepje. We reden vandaag 137 km.